861. paMTalabhaagyulu veeraa bahuvyavasaayulu - పంటలభాగ్యులు వీరా బహువ్యవసాయులు

Audio Archive link : Sri Sathiraju Venumadhav
 

పంటలభాగ్యులు వీరా బహువ్యవసాయులు
అంటిముట్టి యిట్లఁ గాపాడుదురు ఘనులు    =పల్లవి=

పొత్తుల పాపమనేటి పోడు నఱకివేసి
చిత్తమనియెడు చేను చేనుగా దున్ని
మత్తిలి శాంతమనే మంచివాన వదనున
విత్తుదురు హరిభక్తి వివేకులు    =పంట=

కామక్రోధాదులనే కలువు దవ్వివేసి
వేమరు వైరాగ్యమనే వెలుఁగు వెట్టి
దోమటి నాచారవిధుల యెరువులువేసి
వోముచున్నారు జ్ఞానపుఁ బై రుద్యోగజనులు    =పంట=

యెందు చూచిన శ్రీవేంకటేశుఁ డున్నాఁడనియెడి-
అందిన చేని పంట లనుభవించి
సందడించి తమవంటి శరణాగతులుఁ దాము

గొంది నిముడుకొందురు గురుకృప జనులు    =పంట=

paMTalabhaagyulu veeraa bahuvyavasaayulu
aMTimuTTi yiTla@M gaapaaDuduru ghanulu    =pallavi=

pottula paapamanaeTi pODu na~rakivaesi
chittamaniyeDu chaenu chaenugaa dunni
mattili SaaMtamanae maMchivaana vadanuna
vittuduru haribhakti vivaekulu    =paMTa=

kaamakrOdhaadulanae kaluvu davvivaesi
vaemaru vairaagyamanae velu@Mgu veTTi
dOmaTi naachaaravidhula yeruvuluvaesi
vOmuchunnaaru j~naanapu@M bai rudyOgajanulu    =paMTa=

yeMdu choochina SreevaeMkaTaeSu@M Dunnaa@MDaniyeDi-
aMdina chaeni paMTa lanubhaviMchi
saMdaDiMchi tamavaMTi SaraNaagatulu@M daamu
goMdi nimuDukoMduru gurukRpa janulu    =paMTa=

 

Explanation by Mahidhara Sitarama Sarma garu & Tadepalli Patanjali garu taken from this page:

పల్లవి

అనేక వ్యవసాయములు(ప్రయత్నములు) చేయు వీరు ( రాబోవు 03 చరణాల్లో చెప్పబోతున్న జ్ఞానులు) అనేక అదృష్టములనెడి పంటలు కలిగినవారు.(అదృష్టవంతులని భావం)
ఘనులైన వీరు సంబంధం కల్పించుకొని ఈ రకంగా (రాబోవు 03 చరణాల్లో చెప్పబోతున్నవిధంగా) లోకాన్ని రక్షిస్తుంటారు. (తమ తోటి వారికి మార్గదర్శకులై ప్రజలను కాపాడుతుంటారని భావం)

01 చరణం

వ్యవసాయదారులు- విత్తనాలు నాటడానికి ముందు తమపొలంలో ఉండే పోడును (a bushy land) మొదటగా నరికి వేస్తారు .తరువాత దున్ని దుక్కి చదరం చేస్తారు. తరువాత పదనుగా (పది అంగుళములవరకు నేలయందు తడి చొచ్చునంతటి వర్షప్రమాణము ) వాన పడినవెంటనే విత్తనాలు నాటుతారు.
శ్రీ హరియందు భక్తి కలిగిన వివేకులు కూడా ఇలాగే – మనస్సు అను నేలలో సంబంధాల గుబురు చెట్లతో ప్రాప్తించే దట్టంగా ఉన్న పాపము అను పోడును (a bushy land) మొదటగా నరకి వేస్తారు. (సంబంధాలకు దూరమవుతారని భావం)
తరువాత మనస్సును దున్ని దుక్కి చదరం చేస్తారు. ( విషయాలకు చలించని స్థిరమైన మనస్సు కలవారవుతారని భావం) ఆనందంగొలిపే శాంతము అను మంచివాన పదనుగా పడినవెంటనే –అనగా శాంత స్వభావులై -భక్తి అను విత్తనాలు నాటుతారు.

02 చరణం

వ్యవసాయదారులు తమ పొలంలో పైరుతోపాటు మొలకెత్తే గడ్డిని తవ్వి తీసివేస్తారు. పంటని నాశనంచేసే పశువులనుంచి రక్షణగా అనేకసార్లు తమ చేనుచుట్టూ వెలుగు పెడతారు.( వెలుగు= పశువులు లోనగునవి రాకుండా చేను చుట్టూ ముండ్లచెట్టు పెట్టి పెంచు ఆవరణము.) చేను బాగా పెరగటానికి ఎరువులు వేస్తారు. ఈ రకంగా వ్యవసాయదారులు పంటలను రక్షించుకొంటారు.
ఇదే పద్ధతిలో జ్ఞానమను చేనును పెంచుకొను ప్రయత్న శీలులు తమ మనస్సను పొలంలో కామము, క్రోధము అను కలుపును తీసివేస్తారు. లౌకిక వాంఛలనుంచి తమ జ్ఞానానికి రక్షణగా అనేకసార్లు తమ చేనుచుట్టూ వైరాగ్యమను వెలుగు పెడతారు .జ్ఞానమను చేను పెరగటానికి అనుభవింపరాని ఆచారాల విధులను ఎరువులుగా వేస్తారు. ఈ రకంగా జ్ఞానమను చేనును ఆధ్యాత్మిక వ్యవసాయదారులు రక్షించుకొంటారు.

03 చరణం

ఎక్కడ చూసినా శ్రీవేంకటేశుడున్నాడను బుద్ధితో – తమకు అందిన (తాము పొందిన) జ్ఞానమను పంటలను(జ్ఞానమను అదృష్టాన్ని) ఆధ్యాత్మిక వ్యవసాయదారులు అనుభవిస్తారు. తమవంటి శరణాగతులతో కలిసి శ్రీ వేంకటేశ్వర గోష్ఠీగానపు సందడులు చేస్తూ, తమతమ గురువుల దయా విశేషములను తమ మనస్సు మూలలలో ఇముడ్చుకొంటారు.( తమ గురువుల దయల ప్రభావాన్ని పొంది శ్రీ వేంకటేశ్వర నామ ప్రచారం చేస్తారని భావం)

విశేషాలు

పంటలపై అన్నమయ్య ఇతర పదప్రయోగాలు -అర్థాలు
1. ఇంటిలోని పంట=అందుబాటులో నుండేది.
2. చేనిపంట కోయిలకాలే చెప్పీ=(పంటకోయగా మిగిలిన ధాన్యపు కంకులు- కొయిలకాలు) కొయిలకాలను గమనిస్తే చేనిలో పంటను తెలుసుకోవచ్చు.
3. తెరువుపెసరు=దారి పక్కనగల పెసరచేను. పంటలో యజమానికి దక్కేది కొంచెమే.
4. నిచ్చపంట=ప్రతినిత్యమూ వచ్చే ఫలితం(నిమ్మపంట వేసితే రాత వేయు-ఉపకారం చేసినవారికి అపకారం చేయు) పంటకెక్కు - ఫలోన్ముఖమగు.
5. పంటపండు = అదృష్టం ఫలించు.
6. పండినపంటలు =ఆనందదాయకములు.
7. పట్టపగలు చీఁకటి పంటపండ =పట్టపగలు మిక్కిలి చీకటి యగు
8. పాలికిచ్చిన రాసి =కౌలు కిచ్చిన పొలంలోని పంట.
9. ఫలము లేని పంట=నిష్ప్రయోజనం
10. మఱ్ఱిమాని పంట=మఱ్ఱికాయలు కాపు ఎక్కువ ప్రయోజనం శూన్యం
11. ఇంటిలోని పంట=అందుబాటులో నుండేది.
****

 

814. timmireDDi mAkunichche dishTamaina polamu - తిమ్మిరెడ్డి మాకునిచ్చె దిష్టమైన పొలము

Archive link : Sathiraju Venumadhav
YouTube Link
తిమ్మిరెడ్డి మాకునిచ్చె దిష్టమైన పొలము
బొమ్మిరెడ్డి కప్పగించి పోదిసేసెఁ బొలము

నిండినట్టిమడుగుల నీరువంకపొలము
కొండలుమోచిన పెద్దగొబ్బరపుఁబొలము
అండనే పొలమురాజులుండేటి పొలము
చెండివేసి మాకులెల్లా సెలగిన పొలము

ఆసపడి వరదానమడిగిన పొలము
బాసలతోఁ గడు నెత్రుపట్టమైనపొలము
రాసికెక్కే మునులకు రచ్చైనపొలము
వేసరక నాగేట వేగిలైన పొలము

మంచి గురుతైన రావిమేనిచేనిపొలము
వంచిన గుఱ్ఱముఁ దోలే వయ్యాళి పొలము
యెంచగ శ్రీవేంకటేశు నిరవైన పొలము
పంచుకొని లోకులెల్లా బ్రదికేటిపొలము

timmireDDi mAkunichche dishTamaina polamu

bommireDDi kappagiMchi pOdisEse@M bolamu

niMDinaTTimaDugula nIruvaMkapolamu

koMDalumOchina peddagobbarapu@Mbolamu

aMDanE polamurAjuluMDETi polamu

cheMDivEsi mAkulellA selagina polamu

AsapaDi varadAnamaDigina polamu

bAsalatO@M gaDu netrupaTTamainapolamu

rAsikekkE munulaku rachchainapolamu

vEsaraka nAgETa vEgilaina polamu

maMchi gurutaina rAvimEnichEnipolamu

vaMchina gu~r~ramu@M dOlE vayyALi polamu

yeMchaga SrIvEMkaTESu niravaina polamu

paMchukoni lOkulellA bradikETipolamu

Notes Shared by the composer Sri Sathiraju Venumadhav garu. 

788.appaDuMDE koMDalOna - అప్పడుండే కొండలోన

Archive Page: 
Audio link : 

1.అప్పడుండే కొండలోన ఇప్పపూల ఏరబోతే - ఇప్పపూలు కప్పలాయెరా ఓ వేంకటేశ
అప్పలుగల వాని వలనే ఓ వేంకటేశ

2. ఆకాశాన పొయ్యే కాకి మూకజూచి కేకవేశే - మూక మూడు విధములాయరా - ఓ వేంకటేశ
దీని భావము నీకే తెలుసురా ఓ వేంకటేశ

3. అహోబిలయ్య గుంటలోన వొల్వలు ఉదక పోతే - వొల్వలెల్ల మల్ల్యెయాయే - ఓ వేంకటేశ
దీనిభావము నీకే తెలుసురా ఓ వేంకటేశా

4. అహోబిలాన చెట్టు బుట్టే భూమి యెల్ల తీగపారే - కంచిలోన కాయ కాచేరా ఓ వేంకటేశా
శ్రీరంగాన పండు పండేరా ఓ వేంకటేశా

5. పుట్టామీద చెట్టు బుట్టే భూమియెల్ల తీగపారే - పర్వతాన పండు పండేరా ఓ వేంకటేశా
అందవచ్చు కోయరాదురా - ఓ వేంకటేశా

6. చేయిలేనివాడుకోశే నెత్తిలేని వాడు మేశే - కాళ్ళు లేని వాడు నడచే ఓ వేంకటేశా
పెదవిలేని వాడు చిలుక తినేరా ఓ వేంకటేశా!

7. గుంటయెండి పండు పండే - పండుకోశి కుప్పవేశే - కుప్పకాలి యప్పు తీరేరా - ఓ వేంకటేశా
దీని భావము నీకే తెలుసురా ఓ వేంకటేశా

8. సందెకాడ తలవ్రాలు సంధిదీరి వేంకటరాయ - తెల్లవారనాయనీడరా ఓ వేంకటేశ
దీని భావము నీకే తెలుసురా ఓ వేంకటేశ

9. ముత్యాల పందిటిలోన ముగ్గురు వేంచేసి రాగ - ముక్కంటి దేవుని జూచేరు ఓ వేంకటేశా
దీని భావము నీకే తెలుసురా! ఓ వేంకటేశా

10. ఏటిలోన వలవేశే తాటిమాను నీడలాయె - దూరపోతే చోటులేదురా ఓ వేంకటేశా
దీని భావము నీకే తెలుసురా ఓ వేంకటేశా

11. ముందు కూతు రాలు ఆమె ముందు ఆలు కూతురాయె - పొందుగా పెండ్లాము తానాయె ఓ వేంకటేశ
దీని భావము నీకే తెలుసురా ఓ వేంకటేశా

12. ఆకులేని అడవిలోన మూడుతోకల పెద్దపులిని - మేక యొకటి యెత్తి మింగేరా ఓ వేంకటేశా
దీని భావము నీకే తెలుసురా ఓ వేంకటేశా

13. పున్నమ వెన్నెలలోన వన్న్యలాడితోను గూడి - కిన్నెర మీటుచు పొయ్యేవు ఓ వేంకటేశా
దీని భావము నీకే తెలుసురా ఓ వేంకటేశా

14. అర్థరాత్రి వేళలోని రుద్రవీణ నెత్తుకొని - నిద్రించిన నిన్ను పాడగ - ఓ వేంకటేశా
దీని భావము నీకే తెలుసురా ఓ వేంకటేశా

1.appaDuMDE koMDalOna ippapUla ErabOtE - ippapUlu kappalaayeraa O vEMkaTESa

appalugala vaani valanE O vEMkaTESa

2. AkaaSaana poyyE kaaki mUkajUci kEkavESE - mUka mUDu vidhamulaayaraa - O vEMkaTESa

dIni Baavamu nIkE telusuraa O vEMkaTESa

3. ahObilayya guMTalOna volvalu udaka pOtE - volvalella mallyeyaayE - O vEMkaTESa

dIniBaavamu nIkE telusuraa O vEMkaTESaa

4. ahObilaana ceTTu buTTE BUmi yella tIgapaarE - kaMcilOna kaaya kaacEraa O vEMkaTESaa

SrIraMgaana paMDu paMDEraa O vEMkaTESaa

5. puTTaamIda ceTTu buTTE BUmiyella tIgapaarE - parvataana paMDu paMDEraa O vEMkaTESaa aMdavaccu kOyaraaduraa - O vEMkaTESaa

6. cEyilEnivaaDukOSE nettilEni vaaDu mESE - kaaLLu lEni vaaDu naDacE O vEMkaTESaa

pedavilEni vaaDu ciluka tinEraa O vEMkaTESaa!

7. guMTayeMDi paMDu paMDE - paMDukOSi kuppavESE - kuppakaali yappu tIrEraa - O vEMkaTESaa dIni Baavamu nIkE telusuraa O vEMkaTESaa

8. saMdekaaDa talavraalu saMdhidIri vEMkaTaraaya - tellavaaranaayanIDaraa O vEMkaTESa

dIni Baavamu nIkE telusuraa O vEMkaTESa

9. mutyaala paMdiTilOna mugguru vEMcEsi raaga - mukkaMTi dEvuni jUcEru O vEMkaTESaa

dIni Baavamu nIkE telusuraa! O vEMkaTESaa

10. ETilOna valavESE taaTimaanu nIDalaaye - dUrapOtE cOTulEduraa O vEMkaTESaa

dIni Baavamu nIkE telusuraa O vEMkaTESaa

11. muMdu kUtu raalu aame muMdu aalu kUturaaye - poMdugaa peMDlaamu taanaaye O vEMkaTESa dIni Baavamu nIkE telusuraa O vEMkaTESaa

12. aakulEni aDavilOna mUDutOkala peddapulini - mEka yokaTi yetti miMgEraa O vEMkaTESaa

dIni Baavamu nIkE telusuraa O vEMkaTESaa

13. punnama vennelalOna vannyalaaDitOnu gUDi - kinnera mITucu poyyEvu O vEMkaTESaa

dIni Baavamu nIkE telusuraa O vEMkaTESaa

14. artharaatri vELalOni rudravINa nettukoni - nidriMcina ninnu paaDaga - O vEMkaTESaa

dIni Baavamu nIkE telusuraa O vEMkaTESaa

69.Rave Kodala RaTTaDi kODala - రావే కోడల రట్టడి కోడల

Audio link : KondaveetiJyothirmayi
Audio link :
Archive link :
రావే కోడల రట్టడి కోడల పోవే పోవే అత్త య్య పొందులు నీతో చాలును

రంకెలు వేయుచు రాజులెదుట నీవు కొంకు కోసరు లేని కోడల
పంకజ ముఖినీవు పలుదొడ్ల వారిండ్ల అంకెల దిరిగేవు అత్త య్యా

ఈడాద నలుగురు నేగురు మొగలతో కూడి సిగ్గులేని కోడల
వాడక బదుగురి వలపించు కొని నీవు ఆడాదదిరి గేవు అత్త య్యా

బొడ్డున బుట్టిన పూపనికేనిన్ను గొడ్డేరు తెస్తి నే కోడల
గుడ్డము పయినున్న కోనేటి రాయని నడ్డగించు కుంటి నత్త య్యా

rAvE kODala raTTaDi kODala pOvE pOvE atta yya poMdulu neetO chAlunu

raMkelu vaeyuchu rAjuleduTa nIvu koMku kOsaru lEni kODala
paMkaja mukhinIvu paludoDla vAriMDla aMkela dirigaevu attayyA

IDAda naluguru nEguru mogalatO kUDi siggulEni kODala
vADaka baduguri valapiMchu koni neevu ADAdadiri gEvu atta yyaa

boDDuna buTTina pUpanikEninnu goDDEru testi nE kODala
guDDamu payinunna kOnETi rAyani naDDagiMchu kuMTi natta yyA

54.Jagadapu Chanavula Jajara - జగడపు జనవుల జాజర

Audio link : G.BalaKrishnaPrasad
Archive link :

జగడపు జనవుల జాజర | సగివల మంచపు జాజర ||

మొల్లలు దురుముల ముడిచిన బరువున |
మొల్లపు సరసపు మురిపెమున |
జల్లన బుప్పొడి జాగర బతిపై |
చల్లే రతివలు జాజర ||

భారపు కుచముల పైపైగడు సిం- |
గారము నెరపెటి గంధవొడి |
చేరువ పతిపై చిందగ బడతులు |
సారెకు జల్లేరు జాజర ||

బింకపు గూటమి పెనగేటి చమటల |
పంకపు పూతలపరిమళము |
వేంకటపతిపై వెలదులు నించేరు |సంకుమదంబుల జాజర ||

jagaDapu janavula jaajara |

sagivala maMchapu jaajara ||

mollalu durumula muDichina baruvuna |

mollapu sarasapu muripemuna |

jallana buppoDi jaagara batipai |

challae rativalu jaajara ||

bhaarapu kuchamula paipaigaDu siM- |

gaaramu nerapeTi gaMdhavoDi |

chaeruva patipai chiMdaga baDatulu |

saareku jallaeru jaajara ||

biMkapu gooTami penagaeTi chamaTala |

paMkapu pootala parimaLamu |

vaeMkaTapatipai veladulu niMchaeru |

saMkumadaMbula jaajara ||

45.SirutaNavvulavaaduSinnekka-సిరుత నవ్వుల వాడు సిన్నెక్కా

Audio link : Shobharaju
Audio link : Balakrishnaprasad
Audio link : Mangalampalli Balamuralikrishna
Archive Page
సిరుత నవ్వుల వాడు సిన్నెక్కా వీడు వెరపెరుగడు సూడవే సిన్నెక్కా

పొలసు మేనివాడు బోరవీపు వాడు సెలసు మోరవాడు సిన్నెక్కా
కొలుసుల వంకల కోరలతోబూమి వెలసినాడు సూడవే సిన్నెక్కా

మేటి కురుచవాడు మెడమీది గొడ్డలి సీటకాలవాడు సిన్నెక్కాhttp://sdrv.ms/1hpuRAa
ఆటదానిబాసి ఆడవిలో రాకాశి వేటలాడీ జూడవే సిన్నెక్కా

బింకపు మోతల పిల్లగోవి వాడు సింక సూపులవాడు సిన్నెక్కా
కొంకక కలికియై కొసరి కూడె నన్ను వేంకటేశుడు సూడవే సిన్నెక్కా

siruta navvula vaaDu sinnekkaa veeDu veraperugaDu sooDavae sinnekkaa

polasu maenivaaDu bOraveepu vaaDu selasu mOravaaDu sinnekkaa
kolusula vaMkala kOralatOboomi velasinaaDu sooDavae sinnekkaa

maeTi kuruchavaaDu meDameedi goDDali seeTakaalavaaDu sinnekkaa
aaTadaanibaasi aaDavilO raakaaSi vaeTalaaDee jooDavae sinnekkaa

biMkapu mOtala pillagOvi vaaDu siMka soopulavaaDu sinnekkaa
koMkaka kalikiyai kosari kooDe nannu vaeMkaTaeSuDu sooDavae sinnekkaa

meaning: