869. nEmu nIku anyulama nIvu mAlO lEvA - నేము నీకన్యులమా నీవు మాలో లేవా

Tuned & Sung by Sri Sathiraju Venumadhav , in Ragam Hamsanandi

Youtube link
Audio Arvhive link
ఉ. దాసిన చుట్టమా శబరి దాని దయామతి నేలినావు నీ
దాసుని దాసుడా గుహుడు తావక దాస్య మొసంగినావు నే
జేసినపాపమో వినుతి చేసిన గావవు గావుమయ్య నీ
దాసులలోన నేనొకఁడ దాశరథీ! కరుణాపయోనిధీ! (poem from dasarathi satakam with similar meaning)

నేము నీకన్యులమా నీవు మాలో లేవా
యీ మేరలనే మమ్ము యేలుకొందు గాక

ధర విభీషణుడు మీతల్లి కడవాడా
నిరతి ఘంటా కర్ణుడు నీ తండ్రివాడా
యిరవై ధృవుడు మీ యిల్లాలి కడవాడా
శరణన్న మాటలోనే సరుగఁగాచితివి

మున్నిటి శబరి నీకు ముమ్మనుమరాలా
మిన్నక ఉద్ధవుడు మీ మేనమామా
పన్నిన వుడుత నీకు పాయరాని చుట్టమా
యెన్నగ వీరల నెల్ల నింతలో మెచ్చితివి

అహల్య నీ కూతురా అకౄరుడు గొడుకా
విహరించ నీకు శ్రీ వేంకటేశుడా
వహి ముత్తాతలా నీచే వరములు గొన్నవారు
మహి నిందులకెపో నీ మఱుగు చొచ్చితిని

nEmu nIkanyulamA nIvu mAlO lEvA
yI mEralanE mammu yElukoMdu gAka

dhara vibhIshaNuDu mItalli kaDavADA
nirati ghaMTA karNuDu nI taMDrivADA
yiravai dhRvuDu mI yillAli kaDavADA
SaraNanna mATalOnE saruga@MgAchitivi

munniTi Sabari nIku mummanumarAlA
minnaka uddhavuDu mI mEnamAmA
pannina vuDuta nIku pAyarAni chuTTamA
yennaga vIrala nella niMtalO mechchitivi

ahalya nI kUturA akRUruDu goDukA
vihariMcha nIku SrI vEMkaTESuDA
vahi muttAtalA nIchE varamulu gonnavAru
mahi niMdulakepO nI ma~rugu chochchitini

868. chakkani sarasapu SiSuvu - చక్కని సరసపు శిశువు

Tune by Sri Ramesh Nayudu
Sung by Smt P. Suseela
 Audio archive link
Video link

చక్కని సరసపు శిశువు
పెక్కుమాయల పెనుశిశువు    =పల్లవి=

చిమ్మెడి విషములు చేఁపిన రొమ్ములు
కొమ్మని యిచ్చినఁ గుడిచేని
బొమ్మర పోవఁడు పూతకిఁ బొరిగొని
అమ్మరో గయ్యాళి శిశువు    =చక్కని=

చుట్టమువలెనే సుడిగాలినిఁ గని
బెట్టుగఁ గౌఁగిట బిగించేని
పుట్టఁడు వొడమఁడు బూమెలే చేసీ
పట్టరే పసి బాల శిశువు    =చక్కని=

పాదము చాఁ చటు బండి జాతురకు
ఆదిగొనుచు తా నలరీని
వేదవేద్యుఁ డగు వేంకటగిరిపై
మోద మందిన మున్నిటి శిశువు    =చక్కని=

chakkani sarasapu SiSuvu
pekkumaayala penuSiSuvu    =pallavi=

chimmeDi vishamulu chae@Mpina rommulu
kommani yichchina@M guDichaeni
bommara pOva@MDu pootaki@M borigoni
ammarO gayyaaLi SiSuvu    =chakkani=

chuTTamuvalenae suDigaalini@M gani
beTTuga@M gau@MgiTa bigiMchaeni
puTTa@MDu voDama@MDu boomelae chaesee
paTTarae pasi baala SiSuvu    =chakkani=

paadamu chaa@M chaTu baMDi jaaturaku
aadigonuchu taa nalareeni
vaedavaedyu@M Dagu vaeMkaTagiripai
mOda maMdina munniTi SiSuvu    =chakkani=

867. E poddu chuchina dEviDiTAnE yAragiMchu - ఏ పొద్దు చూచిన దేవుఁ డిటానే యారగించు

Youtube link
Audio archive link: tuned and sung by Sri Sathiraju Venumadhav,  in Raga: Janjhuti

ఉ. నించిన పంచదారలును నేతుఁలు దేనెలు గమ్మ గాఁగఁ దా
లించినకూరలున్‌ బరిమళించగ నయ్యలమేలుమంగ వ
డ్డించిన నిర్మలాన్నములు డెంద మెలర్పఁగ నారగింతు నీ
మించిన వేయుచేతులును మేలములాడుచు వేంకటేశ్వరా!
 
ఏ పొద్దు చూచిన దేవుఁ డిటానే యారగించు
రూపులతోఁ బదివేలు రుచులైనట్లుండెను    ॥పల్లవి॥

మేరుమందరాలవలె మెరయు నిడ్డెనలు
సూరియచంద్రులవంటి చుట్టుఁబళ్ళేలు
ఆరనిరాజాన్నాలు అందుపై వడ్డించఁగాను
బోరన చుక్కలు రాసి వోసినట్లుండెను    =ఏపొ=

పలు జలధులవంటి పైఁడివెండిగిన్నెలు
వెలిఁగొండలంతలేసి వెన్నముద్దలు
బలసిన చిలుపాలు పంచదార గుప్పఁగాను
అలరు వెన్నెలరస మందిచ్చినట్లుండెను    =ఏపొ=

పండిన పంటలవంటి పచ్చళ్ళుఁ గూరలును
వండి యలమేలుమంగ వడ్డించఁగా
అండనే శ్రీవేంకటేశుఁ డారగించీ మిగులఁగ
దండిగా దాసులకెల్లా దాఁచినట్లుండెను    =ఏపొ=


ae poddu choochina daevu@M DiTaanae yaaragiMchu
roopulatO@M badivaelu ruchulainaTluMDenu    pallavi

maerumaMdaraalavale merayu niDDenalu
sooriyachaMdrulavaMTi chuTTu@MbaLLaelu
aaraniraajaannaalu aMdupai vaDDiMcha@Mgaanu
bOrana chukkalu raasi vOsinaTluMDenu    =aepo=

palu jaladhulavaMTi pai@MDiveMDiginnelu
veli@MgoMDalaMtalaesi vennamuddalu
balasina chilupaalu paMchadaara guppa@Mgaanu
alaru vennelarasa maMdichchinaTluMDenu    =aepo=

paMDina paMTalavaMTi pachchaLLu@M gooralunu
vaMDi yalamaelumaMga vaDDiMcha@Mgaa
aMDanae SreevaeMkaTaeSu@M DaaragiMchee migula@Mga
daMDigaa daasulakellaa daa@MchinaTluMDenu    =aepo=

866. anuchu niddarunaaDE ramaDalavalenE - అనుచు నిద్దరునాడే రమడలవలెనే

Audio archive link : Tuned and Sung by Sri Sathiraju Venumadhav in Brindavani

youtube video lession by Sri Venumadhav
అనుచు నిద్దరునాడే రమడలవలెనే
మొనసి యివెల్లాఁ జూచి మొక్కిరి బ్రహ్మాదులు    =పల్లవి=

రాముఁడ పండ్లు నాకు రండు వెట్టరా
యేమిరా యిట్లానె నాకు యిత్తువా నీవు
ప్రేమపుతమ్ముఁడఁ గాన పిన్ననే నీకు
యీమాట మఱవకు యిందిరాకృష్ణుఁడా    =అను=

యెక్కిన వుట్టిపై నన్ను నెక్కించరా వోరి
వుక్కునఁ బడేవు రాకు వద్దురా నీవు
పక్కున మొక్కేరా నీపయిఁడికాళ్ళకు వోరి
అక్కతోఁ జెప్పేఁ గాని అందుకొనే రారా    =అను=

యెవ్వరు వొడవో సరి నిటు నిలుతమురా వోరి
నివ్వటిల్ల నీవింత నిక్కవొద్దురా
రవ్వల శ్రీవేంకటాద్రిరాయఁడనేరా అయితే-
యివ్వల నీకంటేఁ బెద్ద యిది నీ వెఱఁగవా    =అను=

anuchu niddarunaaDae ramaDalavalenae
monasi yivellaa@M joochi mokkiri brahmaadulu    =pallavi=

raamu@MDa paMDlu naaku raMDu veTTaraa
yaemiraa yiTlaane naaku yittuvaa neevu
praemaputammu@MDa@M gaana pinnanae neeku
yeemaaTa ma~ravaku yiMdiraakRshNu@MDaa    =anu=

yekkina vuTTipai nannu nekkiMcharaa vOri
vukkuna@M baDaevu raaku vadduraa neevu
pakkuna mokkaeraa neepayi@MDikaaLLaku vOri
akkatO@M jeppae@M gaani aMdukonae raaraa    =anu=

yevvaru voDavO sari niTu nilutamuraa vOri
nivvaTilla neeviMta nikkavodduraa
ravvala SreevaeMkaTaadriraaya@MDanaeraa ayitae-
yivvala neekaMTae@M bedda yidi nee ve~ra@Mgavaa    =anu=

865. gaMdhamu pUsaevEle kammani mEna - గంధము పూసేవేలే కమ్మని మేన

Audio Archive link: Smt P Suseela
youtube link: Smt P Suseela

గంధము పూసేవేలే కమ్మని మేన యీ –
గంధము నీ మేనితావికంటె నెక్కుడా


అద్దము చూచేవేలే అప్పటప్పటికిని
అద్దము నీ మోముకంటే నపురూపమా
ఒద్దిక తామరవిరివొత్తేవు కన్నుల నీ –
గద్దరి కన్నులకంటె కమలము ఘనమా


బంగారు వెట్టేవేలే పడఁతి నీ మెయినిండా
బంగారు  నీ దనుకాంతి ప్రతివచ్చీనా
ఉంగరాలేఁటికినే వొడికపువేళ్ళ
వెంగలిమణులు నీ వేలిగోరఁ బోలునా


సవర మేఁటికినే జడియు నీ నెరులకు
సవరము నీ కొప్పుసరి వచ్చీనా
యివలఁ జవులు నీకునేలే వేంకటపతి –
సవరని కెమ్మోవి చవికంటేనా

gaMdhamu poosaevaelae kammani maena yee –
gaMdhamu nee maenitaavikaMTe nekkuDaa


addamu choochaevaelae appaTappaTikini
addamu nee mOmukaMTae napuroopamaa
oddika taamaravirivottaevu kannula nee –
gaddari kannulakaMTe kamalamu ghanamaa


baMgaaru veTTaevaelae paDa@Mti nee meyiniMDaa
baMgaaru  nee danukaaMti prativachcheenaa
uMgaraalae@MTikinae voDikapuvaeLLa
veMgalimaNulu nee vaeligOra@M bOlunaa


savara mae@MTikinae jaDiyu nee nerulaku
savaramu nee koppusari vachcheenaa
yivala@M javulu neekunaelae vaeMkaTapati –
savarani kemmOvi chavikaMTaenaa

864. uppavaDamu gaavayyaa uyyaalamaMchamumee@Mda - ఉప్పవడము గావయ్యా ఉయ్యాలమంచముమీఁద

Tuned by Sri Ganti Shashank, 
sung by Sri Ganti Shashank, Smt Ganti Padmaja , in ragam: malayamarutam
Video link
ఉప్పవడము గావయ్యా ఉయ్యాలమంచముమీఁద
గొప్పగొప్ప కన్నుల గోవిందరాజా    =పల్లవి=

పవ్వళించే వీడ వచ్చి పాయనినీయలపెల్ల
మువ్వంక మే నితోడ ముచ్చట దీఱ
నవ్వేటి శ్రీ సతి చూపు నాటిన చిత్తపుమేన
క్రువ్వనికలువదండై గోవిందరాజా    =ఉప్ప=

నిద్దరించే వీడ వచ్చి నిలుచున్నయలపెల్ల
ప్రొద్దువొద్దునకుఁ దీర భోగీంద్రుపై
యిద్దరు సతులు నీకు నేచిన తాళగతుల
గుద్దేటి పాదములతో గోవిందరాజా    =ఉప్ప=

మెండుగ మేలుకొంటివి మించిన కౌఁగిటిలోన
కొండుకపాయపుసిరి కోపించంగా
ఉండవయ్యా సుఖలీల నుడివోనిప్రియముతో
కొండలకోనేటిరాయ గోవిందరాజా    =ఉప్ప=

uppavaDamu gaavayyaa uyyaalamaMchamumee@Mda
goppagoppa kannula gOviMdaraajaa    =pallavi=

pavvaLiMchae veeDa vachchi paayanineeyalapella
muvvaMka mae nitODa muchchaTa dee~ra
navvaeTi Sree sati choopu naaTina chittapumaena
kruvvanikaluvadaMDai gOviMdaraajaa    =uppa=

niddariMchae veeDa vachchi niluchunnayalapella
prodduvoddunaku@M deera bhOgeeMdrupai
yiddaru satulu neeku naechina taaLagatula
guddaeTi paadamulatO gOviMdaraajaa    =uppa=
 
meMDuga maelukoMTivi miMchina kau@MgiTilOna
koMDukapaayapusiri kOpiMchaMgaa
uMDavayyaa sukhaleela nuDivOnipriyamutO
koMDalakOnaeTiraaya gOviMdaraajaa    =uppa=

863. ItaDakhilaMbunaku nIsharuMDai - ఈతడఖిలంబునకు నీశ్వరుడై సకల

Audio link: Smt Vani Jayaram
Explanation:  Kiran Mangalampalli
ఈతఁ డఖిలంబునకు నీశ్వరుఁడై సకల-
భూతములలోనఁ దాఁ బొదలు వాఁడితఁడు    ॥పల్లవి॥

గోపాంగనల మెఱుఁగు గుబ్బచన్నులమీఁద
చూపట్టుకమ్మఁ గస్తూరిపూఁత యితఁడు
తాపసోత్తముల చింతాసౌధములలోన
దీపించు సుజ్ఞానదీప మితఁడు    ॥ఈతఁడ॥

జలధికన్యాపాంగ లలితేక్షణములలో
కలసి వెలుఁగుచు నున్న కజ్జలం బితఁడు
జలజాసనుని వదన జలదిమద్యము నందు
అలర వెలువడిన పరమామృతం బితఁడు    ॥ఈతఁడ॥

పరివోని సురత సంపదల నింపులచేత
వరవధూతతికి పరమమైన యితఁడు
తిరువేంకటాచలధిపుఁడు దానె యుండి
పరిపాలనము సేయ భారకుండితఁడు    ॥ఈతఁడ॥

eeta@M DakhilaMbunaku neeSvaru@MDai sakala-
bhootamulalOna@M daa@M bodalu vaa@MDita@MDu    -pallavi

gOpaaMganala me~ru@Mgu gubbachannulamee@Mda
choopaTTukamma@M gastooripoo@Mta yita@MDu
taapasOttamula chiMtaasaudhamulalOna
deepiMchu suj~naanadeepa mita@MDu    -eeta@MDa-

jaladhikanyaapaaMga lalitaekshaNamulalO
kalasi velu@Mguchu nunna kajjalaM bita@MDu
jalajaasanuni vadana jaladimadyamu naMdu
alara veluvaDina paramaamRtaM bita@MDu    -eeta@MDa-

parivOni surata saMpadala niMpulachaeta
varavadhootatiki paramamaina yita@MDu
tiruvaeMkaTaachaladhipu@MDu daane yuMDi
paripaalanamu saeya bhaarakuMDita@MDu    -eeta@MDa-

భావము :

- శ్రీ అమరవాది సుబ్రహ్మణ్య దీక్షితులు గారు

     తేనెలూరే అన్నమాచార్య కీర్తనను ఆస్వాదించండి. ఈ పొడవునకు పొడవైన పురుషోత్తముడు సృష్టికంతటికీ ఈశ్వరుడు. ప్రతి ప్రాణిలోనూ తానే ఆత్మ రూపంలో వ్యవహరిస్తుంటాడు. ఆయన భక్తులైన మనందరికోసం ఎన్నో అవతారాలు ఎత్తి దుష్టశిక్షణ, శిష్టరక్షణ చేసి మనందరినీ అలరించాడు. నేడు ఈ మహానుభావుడే తిరువెంకటనాథుడై జగములను పరిపాలిస్తున్నాడు. మనందరి బరువు తానే భరిస్తూ భారకుడని పేరు పొందాడు.

     ఈతడే అఖిలంబునకు ( సమస్తమునకు ) ఈశ్వరుడై ( అధినాథుడై ) వ్యవహరించుచున్నాడు. సకల భూతములలోనూ ( సర్వ ప్రాణులలో ) తానే ఆత్మరూపములో పొదలువాడు ( వర్ధిల్లువాడు ).

     జవ్వనులైన గోపకన్నెల మెరుగు ఘన స్తనములపైన కనుపించు కమ్మని కస్తూరిపూత ఇతడే. అలాగని ఈయన కేవలం విలాస పురుషుడా? కానేకాదు. ఉత్తమోత్తములైన తాపసుల చింతాసౌధములలో ( భావనా భవంతులలో ) వెలుగుతున్న సుజ్ఞానమనే దీపము ఈ యోగీశ్వరుడే సుమా!

     జలధికన్య ( క్షీరసాగర తనయ అయిన శ్రీమహాలక్ష్మి ) అపాంగ లలితేక్షణములలో ( అందమైన కడగంటి చూపులలో ) ఉన్న వెలుగులు విరజిమ్ము కజ్జలంబు ( కాటుక ) ఈతడే ( ఈ రమాకాంతుడే ). జలజాసనుని ( బ్రహ్మదేవుని ) ముఖములనే సంద్రముల మధ్య వెలసి అలరుచున్న పరమజ్ఞానామృతము ఈతడే.

     పరిమితులు లేని సంభోగసమాగమములో వధూవరులకు వైభవము నింపుతూ పరవశత్వము కలిగించునది ఎవరనుకున్నారు? ఈ జగన్నాథుడే. ఇదుగో నేడు తిరుమల శిఖరాలపై శ్రీవేంకటేశ్వరుడై తానేయుండి పరిపాలనము చేయుచున్న భారకుడు ( అందరి భారమును వహించేవాడు ) ఈ దేవదేవుడే.
 

862. itaramu linniyu naemiTiki - ఇతరము లిన్నియు నేమిటికి

Tuned and sung by Sri Shashank Ganti in Hamir kalyani. 
youtube link

Ragam : saama (సామ)Composed and sung by sri vedavyasa anandabhattar garuCommentary : sri kamisetty srinivasulu garu 
ఇతరము లిన్నియు నేమిటికి
మతిచంచలమే మానుట పరము    =పల్లవి=

ఎక్కడిసురపుర మెక్కడివైభవ-
మెక్కడి విన్నియు నేమిటికి
యిక్కడనే పరహితమునుఁ బుణ్యము
గక్కునఁ జేయఁగఁ గల దిహపరము    =ఇత=

యెవ్వరు చుట్టము లెవ్వరు బంధువు-
లెవ్వరిందరును నేమిటికి
రవ్వగులక్ష్మీ రమణునిఁ దలఁపుచు
యివ్వలఁ దాఁ సుఖియించుట పరము    =ఇత=

యెందరు దైవము లెందరు వేల్పులు
యెంద రిందురును నేమిటికి
కందు వెఱిఁగి వేంకటగిరిరమణుని
చిందులేక కొలిచిన దిహపరము    =ఇత=

itaramu linniyu naemiTiki
matichaMchalamae maanuTa paramu    =pallavi=

ekkaDisurapura mekkaDivaibhava-
mekkaDi vinniyu naemiTiki
yikkaDanae parahitamunu@M buNyamu
gakkuna@M jaeya@Mga@M gala dihaparamu    =ita=

yevvaru chuTTamu levvaru baMdhuvu-
levvariMdarunu naemiTiki
ravvagulakshmee ramaNuni@M dala@Mpuchu
yivvala@M daa@M sukhiyiMchuTa paramu    =ita=

yeMdaru daivamu leMdaru vaelpulu
yeMda riMdurunu naemiTiki
kaMdu ve~ri@Mgi vaeMkaTagiriramaNuni
chiMdulaeka kolichina dihaparamu    =ita=

861. paMTalabhaagyulu veeraa bahuvyavasaayulu - పంటలభాగ్యులు వీరా బహువ్యవసాయులు

Audio Archive link : Sri Sathiraju Venumadhav
 

పంటలభాగ్యులు వీరా బహువ్యవసాయులు
అంటిముట్టి యిట్లఁ గాపాడుదురు ఘనులు    =పల్లవి=

పొత్తుల పాపమనేటి పోడు నఱకివేసి
చిత్తమనియెడు చేను చేనుగా దున్ని
మత్తిలి శాంతమనే మంచివాన వదనున
విత్తుదురు హరిభక్తి వివేకులు    =పంట=

కామక్రోధాదులనే కలువు దవ్వివేసి
వేమరు వైరాగ్యమనే వెలుఁగు వెట్టి
దోమటి నాచారవిధుల యెరువులువేసి
వోముచున్నారు జ్ఞానపుఁ బై రుద్యోగజనులు    =పంట=

యెందు చూచిన శ్రీవేంకటేశుఁ డున్నాఁడనియెడి-
అందిన చేని పంట లనుభవించి
సందడించి తమవంటి శరణాగతులుఁ దాము

గొంది నిముడుకొందురు గురుకృప జనులు    =పంట=

paMTalabhaagyulu veeraa bahuvyavasaayulu
aMTimuTTi yiTla@M gaapaaDuduru ghanulu    =pallavi=

pottula paapamanaeTi pODu na~rakivaesi
chittamaniyeDu chaenu chaenugaa dunni
mattili SaaMtamanae maMchivaana vadanuna
vittuduru haribhakti vivaekulu    =paMTa=

kaamakrOdhaadulanae kaluvu davvivaesi
vaemaru vairaagyamanae velu@Mgu veTTi
dOmaTi naachaaravidhula yeruvuluvaesi
vOmuchunnaaru j~naanapu@M bai rudyOgajanulu    =paMTa=

yeMdu choochina SreevaeMkaTaeSu@M Dunnaa@MDaniyeDi-
aMdina chaeni paMTa lanubhaviMchi
saMdaDiMchi tamavaMTi SaraNaagatulu@M daamu
goMdi nimuDukoMduru gurukRpa janulu    =paMTa=

 

Explanation by Mahidhara Sitarama Sarma garu & Tadepalli Patanjali garu taken from this page:

పల్లవి

అనేక వ్యవసాయములు(ప్రయత్నములు) చేయు వీరు ( రాబోవు 03 చరణాల్లో చెప్పబోతున్న జ్ఞానులు) అనేక అదృష్టములనెడి పంటలు కలిగినవారు.(అదృష్టవంతులని భావం)
ఘనులైన వీరు సంబంధం కల్పించుకొని ఈ రకంగా (రాబోవు 03 చరణాల్లో చెప్పబోతున్నవిధంగా) లోకాన్ని రక్షిస్తుంటారు. (తమ తోటి వారికి మార్గదర్శకులై ప్రజలను కాపాడుతుంటారని భావం)

01 చరణం

వ్యవసాయదారులు- విత్తనాలు నాటడానికి ముందు తమపొలంలో ఉండే పోడును (a bushy land) మొదటగా నరికి వేస్తారు .తరువాత దున్ని దుక్కి చదరం చేస్తారు. తరువాత పదనుగా (పది అంగుళములవరకు నేలయందు తడి చొచ్చునంతటి వర్షప్రమాణము ) వాన పడినవెంటనే విత్తనాలు నాటుతారు.
శ్రీ హరియందు భక్తి కలిగిన వివేకులు కూడా ఇలాగే – మనస్సు అను నేలలో సంబంధాల గుబురు చెట్లతో ప్రాప్తించే దట్టంగా ఉన్న పాపము అను పోడును (a bushy land) మొదటగా నరకి వేస్తారు. (సంబంధాలకు దూరమవుతారని భావం)
తరువాత మనస్సును దున్ని దుక్కి చదరం చేస్తారు. ( విషయాలకు చలించని స్థిరమైన మనస్సు కలవారవుతారని భావం) ఆనందంగొలిపే శాంతము అను మంచివాన పదనుగా పడినవెంటనే –అనగా శాంత స్వభావులై -భక్తి అను విత్తనాలు నాటుతారు.

02 చరణం

వ్యవసాయదారులు తమ పొలంలో పైరుతోపాటు మొలకెత్తే గడ్డిని తవ్వి తీసివేస్తారు. పంటని నాశనంచేసే పశువులనుంచి రక్షణగా అనేకసార్లు తమ చేనుచుట్టూ వెలుగు పెడతారు.( వెలుగు= పశువులు లోనగునవి రాకుండా చేను చుట్టూ ముండ్లచెట్టు పెట్టి పెంచు ఆవరణము.) చేను బాగా పెరగటానికి ఎరువులు వేస్తారు. ఈ రకంగా వ్యవసాయదారులు పంటలను రక్షించుకొంటారు.
ఇదే పద్ధతిలో జ్ఞానమను చేనును పెంచుకొను ప్రయత్న శీలులు తమ మనస్సను పొలంలో కామము, క్రోధము అను కలుపును తీసివేస్తారు. లౌకిక వాంఛలనుంచి తమ జ్ఞానానికి రక్షణగా అనేకసార్లు తమ చేనుచుట్టూ వైరాగ్యమను వెలుగు పెడతారు .జ్ఞానమను చేను పెరగటానికి అనుభవింపరాని ఆచారాల విధులను ఎరువులుగా వేస్తారు. ఈ రకంగా జ్ఞానమను చేనును ఆధ్యాత్మిక వ్యవసాయదారులు రక్షించుకొంటారు.

03 చరణం

ఎక్కడ చూసినా శ్రీవేంకటేశుడున్నాడను బుద్ధితో – తమకు అందిన (తాము పొందిన) జ్ఞానమను పంటలను(జ్ఞానమను అదృష్టాన్ని) ఆధ్యాత్మిక వ్యవసాయదారులు అనుభవిస్తారు. తమవంటి శరణాగతులతో కలిసి శ్రీ వేంకటేశ్వర గోష్ఠీగానపు సందడులు చేస్తూ, తమతమ గురువుల దయా విశేషములను తమ మనస్సు మూలలలో ఇముడ్చుకొంటారు.( తమ గురువుల దయల ప్రభావాన్ని పొంది శ్రీ వేంకటేశ్వర నామ ప్రచారం చేస్తారని భావం)

విశేషాలు

పంటలపై అన్నమయ్య ఇతర పదప్రయోగాలు -అర్థాలు
1. ఇంటిలోని పంట=అందుబాటులో నుండేది.
2. చేనిపంట కోయిలకాలే చెప్పీ=(పంటకోయగా మిగిలిన ధాన్యపు కంకులు- కొయిలకాలు) కొయిలకాలను గమనిస్తే చేనిలో పంటను తెలుసుకోవచ్చు.
3. తెరువుపెసరు=దారి పక్కనగల పెసరచేను. పంటలో యజమానికి దక్కేది కొంచెమే.
4. నిచ్చపంట=ప్రతినిత్యమూ వచ్చే ఫలితం(నిమ్మపంట వేసితే రాత వేయు-ఉపకారం చేసినవారికి అపకారం చేయు) పంటకెక్కు - ఫలోన్ముఖమగు.
5. పంటపండు = అదృష్టం ఫలించు.
6. పండినపంటలు =ఆనందదాయకములు.
7. పట్టపగలు చీఁకటి పంటపండ =పట్టపగలు మిక్కిలి చీకటి యగు
8. పాలికిచ్చిన రాసి =కౌలు కిచ్చిన పొలంలోని పంట.
9. ఫలము లేని పంట=నిష్ప్రయోజనం
10. మఱ్ఱిమాని పంట=మఱ్ఱికాయలు కాపు ఎక్కువ ప్రయోజనం శూన్యం
11. ఇంటిలోని పంట=అందుబాటులో నుండేది.
****

 

860. sEviMcharO mokkarO chelulaala narulaala - సేవించరో మొక్కరో చెలులాల నరులాల

Audio archive link: Tuned & Sung by Sri Sattiraju Venumadhav in Sahana

Youtube link, Tuned by Sri TP Chakrpani , Sung by Smt Anasuya 
సేవించరో మొక్కరో చెలులాల నరులాల
కైవశమై వున్నవాఁడు కరుణాకరుండు    ॥పల్లవి॥

బాసికము గట్టుకొని బంగారుగద్దెమీఁద
లాసి కూచున్నాఁడదివో లకిమమ్మతో
సూసకపువనితలు సోబానఁ బాడఁగాను
భాసురమై యొప్పె నదె ప్రహ్లదవరదుఁడు    ॥సేవిం॥

మునులు చదువఁగాను ముంజేతికంకణాలతో
యెనసి లవ్వులు నవ్వీ నిందిరతో
అనయముఁ బేరఁటాం డ్లారతులెత్తఁగాను
పనివూని వరాలిచ్చీఁ బ్రహ్లదవరదుఁడు    ॥సేవిం॥

పొలఁతులు వడ్డించఁగా బువ్వానఁ గూచుండి
చెలఁగి సరసమాడీ శ్రీదేవితో
యెలమి శ్రీవేంకటాద్రి నీతఁడే యెందుచూచినా
బలవంతుఁడై వున్నాఁడు ప్రహ్లదవరదుఁడు    ॥సేవిఁ॥

saeviMcharO mokkarO chelulaala narulaala
kaivaSamai vunnavaa@MDu karuNaakaruMDu    =pallavi=

baasikamu gaTTukoni baMgaarugaddemee@Mda
laasi koochunnaa@MDadivO lakimammatO
soosakapuvanitalu sObaana@M baaDa@Mgaanu
bhaasuramai yoppe nade prahladavaradu@MDu    =saeviM=

munulu chaduva@Mgaanu muMjaetikaMkaNaalatO
yenasi lavvulu navvee niMdiratO
anayamu@M baera@MTaaM Dlaaratuletta@Mgaanu
panivooni varaalichchee@M brahladavaradu@MDu    =saeviM=

pola@Mtulu vaDDiMcha@Mgaa buvvaana@M goochuMDi
chela@Mgi sarasamaaDee SreedaevitO
yelami SreevaeMkaTaadri neeta@MDae yeMduchoochinaa
balavaMtu@MDai vunnaa@MDu prahladavaradu@MDu    =saevi@M=



Youtube link, Tuned by Sri TP Chakrpani , Sung by Smt Anasuya